Obywatelskie Biuro Porad » dziedziczenie

Prawo mieszkaniowe – dziedziczenie mieszkania komunalnego

admin — Tue, 08 May 2012 14:11:03 +0000

PYTANIE: Niedawno zmarł mój mąż, który był najemcą mieszkania komunalnego. Czy ja jako żona

dziedziczę to mieszkanie?

Nie. Mieszkanie komunalne nie jest własnością najemcy wobec tego nie podlega

ogólnym zasadom dziedziczenia ze względu na treść art. 691 § 1 kc, stanowiący wyjątek od

reguły i statuujący, że prawo najmu lokalu mieszkalnego nie wchodzi do spadku po najemcy

(art. 922 § 2 kc). Zgodnie z art. 922 § 2 kc nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego

ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą

na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Na podstawie art. 691

§ 1 kc prawo najmu lokalu mieszkalnego przechodzi na oznaczone osoby niezależnie od tego,

czy są one spadkobiercami. Ale stosownie do art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2001

r. Nr 71 poz. 733 z późn. zm.) w przypadku śmierci najemcy w stosunek najmu wstępują:

– małżonek nie będący współnajemcą

– dzieci najemcy i jego współmałżonka

– inne osoby wobec których najemca był zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych

– osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą np. w konkubinacie

Podkreślenia wymaga jednakże to, że osoby uprawnione wstępują w stosunek najmu lokalu,

jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci (art. 691§2 kc).

Reasumując, prawo najmu lokalu o innym przeznaczeniu (tj. innego lokalu niż lokal

mieszkalny) wchodzi w skład spadku po najemcy na zasadach ogólnych, zaś sukcesja prawa

najmu lokalu mieszkalnego podlega odrębnej regulacji prawnej (art. 691 kc).

Prawo spadkowe: Stwierdzenie nabycia spadku u notariusza

admin — Tue, 06 Mar 2012 16:38:56 +0000

Spadek otwiera się z chwilą śmieci spadkodawcy (art. 924 kc). Spadkobiercy nabywają spadek po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedzieli się o tytule swego powołania (czyli najczęściej po upływie 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy), chyba że złożą wcześniej oświadczenie o przyjęciu spadku. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku (art. 1015 § 1 i 2 zd. 1 kc). Aby uzewnętrznić fakt posiadania praw i obowiązków po zmarłym należy przedstawić dokumenty, który potwierdzą kto i w jakich częściach jest spadkobiercą, tj. odpisy aktów stanu cywilnego – aktów urodzenia lub aktów małżeństwa. Postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku zwykle przeprowadza się w sądzie. Można skorzystać także z innego rozwiązania i udać się do notariusza. W myśl art. 1025 §1 Kodeksu cywilnego notariusz na zasadach określonych w odrębnych przepisach sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Dokument ten zastępuje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i jest swoistego rodzaju „uproszczonym” wariantem nabycia spadku. Nie oznacza to jednak, że można udać się do notariusza w każdym przypadku.

Warunkiem skorzystania z możliwości sporządzenia aktu dziedziczenia jest dziedziczenie ustawowe lub dziedziczenie na podstawie zwykłego testamentu oraz gdy nie dotyczy testamentów szczególnych ( art. 95a ustawy z dnia 19 lutego 1991r. Prawo o notariacie, Dz. U. 2008.189.1158 z późn. zm. ). Wydanie takiego aktu jest możliwe także tylko wtedy gdy sprawy mają charakter bezsporny, czyli najogólniej przyjmując spadkobiercy są zgodni co do faktu, że są powołania do dziedziczenia i w części jaka im przysługuje . Ważne jest również to, że akty poświadczenia dziedziczenia wydawane są tylko względem spadków otwartych od dnia 1 lipca 1984r. (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy-Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 181, poz. 1287).

Stan prawny na dzień 2 marca 2012 roku.

Oprac. EŁ

PRAWO SPADKOWE: Kto dziedziczy po zmarłym, który miał żonę – a nie miał dzieci?

admin — Wed, 05 Oct 2011 15:11:39 +0000

Paweł Z. zmarł 20 sierpnia 2009r. W chwili śmierci był żonaty, ale nie miał dzieci, miał za to dwóch braci. Rodzice Pawła Z. zginęli w wypadku w 2007r. Nikomu z najbliżej rodziny zmarłego nie było wiadome, czy Paweł Z. sporządził testament. Wdowa po zmarłym kilka miesięcy po śmierci męża wystąpiła do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po Pawle Z. wskazując, że jakoby małżonkowie nie mieli dzieci, toteż ona ma prawo do całego spadku po mężu. Bracia Pawła Z. uważają jednak odmiennie. Według nich do dziedziczenia dochodzą także i oni, a udział każdego z nich (żony i dwóch braci) wynosi po 1/3. Kto ma rację?

Zarówno żona jak i dwaj bracia są w błędzie. Udział żony w dziedziczeniu po mężu będzie wynosił ½, zaś bracia obejmą spadek tylko co do drugiej połowy, tak więc ich udział wynosi po ¼. W myśl przepisów Kodeksu Cywilnego w pierwszej kolejności do dziedziczenia powinni zostać powołani : dzieci zmarłego oraz małżonek ( art. 931§1 kc). Jeśli jednak zmarły był w związku małżeńskim a nie miał dzieci, do spadku zostają powołani rodzice zmarłego. W tym przypadku rodzice Pawła Z. w chwili śmierci syna nie żyli, dlatego w ich miejsce wchodzi rodzeństwo zmarłego (dwaj bracia ). Ich udział wynosi po ¼, ponieważ art. 933§1 kc wprost określa, że udział spadkowy małżonka , który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku. Wdowa po Pawle Z. miałaby prawo do całego spadku tylko w przypadku braku dzieci (i dalszych zstępnych spadkodawcy – np. wnuków), rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa zmarłego (art. 933§2 kc).

Oprac. EŁ-Z

Zrzeczenie się dziedziczenia

admin — Thu, 05 May 2011 11:15:04 +0000

Pytanie: Mój ojciec nie mieszka ze mną i matką od kilku lat. Kontakt z nim mam sporadyczny, wiem jednak, że ma mnóstwo długów zaciągniętych w kilku bankach. Nie chcę dziedziczyć po nim jakiegokolwiek majątku, ponieważ obawiam się, że wysokość długów przewyższy wartość spadku. Co mogę w tej sytuacji zrobić? Czy mogę jeszcze przed śmiercią ojca zrzec się spadku?

Za życia ojca (spadkodawcy) można zrzec się dziedziczenia na podstawie umowy, która zostanie sporządzona przed notariuszem. Zastosowanie będzie mieć tu art. 1048 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) z którego wynika, że umowę taką może zawrzeć spadkodawca z przyszłym spadkobiercą. Istotnym jest, że zawarcie przedmiotowej umowy w innej formie niż akt notarialny, np. w zwykłej formie pisemnej albo formie ustnej, powoduje nieważność takiej umowy z mocy prawa.

Natomiast po śmierci ojca – w sytuacji niezawarcia umowy o zrzeczenie się dziedziczenia – należałoby odrzucić spadek bądź przyjąć go z dobrodziejstwem inwentarza. W drugim z powyższych przypadków spadkobierca odpowiada za długi spadkowe zarówno majątkiem spadkowym jak i własnym, ale jego odpowiedzialność jest ograniczona kwotowo, tj. do wysokości stanu czynnego spadku ustalonego w spisie inwentarza. Trzeba jednak pamiętać, że liczy się tu termin na złożenie takiego oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, który wynosi 6 m-cy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania (art. 1015§1k.c.)

oprac. EŁ