Właściwym do rozstrzygania w sprawie o rozwód lub separacje jest zawsze sąd okręgowy. W praktyce niekiedy oczekiwanie na rozstrzygnięcie powyższej sprawy powoduje, że strona postepowania rozważa złożenie pozwu o alimenty do sądu rejonowego, zwykle kierując się przeświadczeniem, że czas rozstrzygnięcia w tymże sądzie powinien być krótszy. Niestety takie postępowanie jest niewłaściwe. Przepisy Ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. nr 43, poz. 296)wprost określają, że wszczęcie sprawy o alimenty w tym przypadku jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 445 § 1 k.p.c. „ W czasie trwania procesu o rozwód lub o separację nie może być wszczęta odrębna sprawa o zaspokojenie potrzeb rodziny i o alimenty pomiędzy małżonkami albo pomiędzy nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi co do świadczeń za okres od wytoczenia powództwa o rozwód lub o separację. Pozew lub wniosek o zabezpieczenie w takiej sprawie sąd przekaże sądowi, w którym toczy się sprawa o rozwód lub o separację, w celu rozstrzygnięcia według przepisów o postępowaniu zabezpieczającym”. Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku spraw dotyczących władzy rodzicielskiej. Dzieję się tak, gdyż w skutek procesu o rozwód lub separację, sąd okręgowy musi w orzeczeniu kończącym sprawę rozstrzygnąć nie tylko o rozwodzie ale także o innych kwestiach. Mianowicie „W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i o kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka (…)” ( art. 58 § 1 Ustawy z dnia 25 lutego 1964 rKodeks rodzinny i opiekuńczy Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59 z późn. zm.).
oprac. EŁ
Jeśli trwa proces o rozwód nie można wytoczyć odrębnej sprawy o alimenty
Właściwym do rozstrzygania w sprawie o rozwód lub separacje jest zawsze sąd okręgowy. W praktyce niekiedy oczekiwanie na rozstrzygnięcie powyższej sprawy powoduje, że strona postepowania rozważa złożenie pozwu o alimenty do sądu rejonowego, zwykle kierując się przeświadczeniem, że czas rozstrzygnięcia w tymże sądzie powinien być krótszy. Niestety takie postępowanie jest niewłaściwe. Przepisy Ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. nr 43, poz. 296)wprost określają, że wszczęcie sprawy o alimenty w tym przypadku jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 445 § 1 k.p.c. „ W czasie trwania procesu o rozwód lub o separację nie może być wszczęta odrębna sprawa o zaspokojenie potrzeb rodziny i o alimenty pomiędzy małżonkami albo pomiędzy nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi co do świadczeń za okres od wytoczenia powództwa o rozwód lub o separację. Pozew lub wniosek o zabezpieczenie w takiej sprawie sąd przekaże sądowi, w którym toczy się sprawa o rozwód lub o separację, w celu rozstrzygnięcia według przepisów o postępowaniu zabezpieczającym”. Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku spraw dotyczących władzy rodzicielskiej. Dzieję się tak, gdyż w skutek procesu o rozwód lub separację, sąd okręgowy musi w orzeczeniu kończącym sprawę rozstrzygnąć nie tylko o rozwodzie ale także o innych kwestiach. Mianowicie „W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i o kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka (…)” ( art. 58 § 1 Ustawy z dnia 25 lutego 1964 rKodeks rodzinny i opiekuńczy Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59 z późn. zm.).
]]>
Odzyskanie pewnej kwoty tytułem alimentów zaległych jest możliwe. Należy mieć jednak na uwadze art. 137§1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem lat trzech. W powyższym przypadku można więc będzie uzyskać świadczenia bieżące oraz te, które wymagane były 3 lata temu, nie zaś 5. Warto wiedzieć również to, że należności zaległe zasądzane są przez sąd w odpowiedniej sumie pieniężnej, którą w uzasadnionych przypadkach można rozłożyć na raty (art. 137§2 kro).
Powyższy artykuł ma zastosowanie tylko do świadczeń należnych w przyszłości, nie tych dochodzonych sprzed wytoczenia powództwa. Żądanie pewnej kwoty, która już stała się wymagalna jest odrębnym świadczeniem i w razie dochodzenia takiego roszczenia wraz roszczeniem o świadczenia powtarzające się, wartość przedmiotu sporu stanowić będzie suma obu tych roszczeń (art. 21 kpc).
Warto podkreślić, iż właściwe określenie wartości przedmiotu sporu jest istotne przy składaniu pozwu o obniżenie/podwyższenie/zasądzenie alimentów, albowiem pozew taki podlega opłacie stosunkowej, którą wylicza się właśnie na podstawie wartości przedmiotu sporu.
Stan prawny na dzień 4 marca 2012 roku.
Oprac. EŁ
]]>Na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł ( art. 10 ust. 1 ustawy). Ponadto w art. 18 ust. 1 wskazuje się, że prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu. Nie ma zatem możliwości wypłaty alimentów zaległych, a kwota jaką Pani otrzyma nie będzie wyższa niż 500 zł, nawet jeżeli zasądzone alimenty wynosiły 650 zł.
W powyższym przypadku może Pani ubiegać się o to, by mąż przyczyniał się do zaspokajania potrzeb rodziny. Obowiązek taki wynika bowiem wprost z art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) według którego oboje małżonkowie obowiązani są do zaspokajania potrzeb rodziny, którą założyli, oczywiście z uwzględnieniem sił i możliwości zarobkowych i majątkowych każdego z małżonków. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi, tak jak w Pani przypadku, może polegać również w całości lub w części na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.
Jeżeli są Państwo małżeństwem i pozostają we wspólnym pożyciu, może Pani złożyć wniosek do sądu, ażeby wynagrodzenie za pracę albo inne należności przypadające mężowi były w całości lub części wypłacane do Pani rąk. Podstawa prawna uzasadniająca Pani żądanie będzie znajdowała się w art. 28§1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W związku z tym istotnym jest, że wydanie przez sąd nakazu w trybie art. 28 kro jest szczególnym, bezegzekucyjnym trybem uzyskania środków na zaspokojenie potrzeb rodziny, tj. nie podlega egzekucji komorniczej.
opac. EŁZ
]]>Z pomocy Funduszu Alimentacyjnego korzystają osoby, które nie mogą wyegzekwować zasądzonych alimentów, a bezskuteczność egzekucji alimentów została stwierdzona przez organ prowadzący postępowanie egzekucyjne czyli komornika. Do świadczenia z Funduszu uprawnione są rodziny, w których dochód na osobę nie przekracza 725 zł netto. Nie muszą to być osoby samotnie wychowujące dziecko, o pieniądze może starać się na przykład matka, która ponownie wyszła za mąż, a jej były mąż nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego. Pieniądze dostanie dziecko do 18 roku życia, a jeśli się uczy – do ukończenia 25 lat. Świadczenie bezterminowe przysługuje dzieciom z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Można dostać maksymalnie 500 zł, ale nie więcej, niż kwota zasądzonych alimentów. W omawianym przypadku ojciec dziecka dostanie 400 zł. Może wystąpić do sądu z pozwem o podwyższenie tej kwoty, jeśli uzna, że jest ona niewystarczająca. Pieniądze z Funduszu nie są wypłacane wstecz, warto więc jak najszybciej złożyć wniosek i odpowiednie dokumenty.
Do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłaty niezbędne jest złożenie wniosku przez osobę, która ubiega się o alimenty bądź jej przedstawiciela ustawowego. Wniosek ten trzeba złożyć w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.
Do powyższego wniosku należy dołączyć m.in.: zaświadczenie o dochodach, dokument potwierdzający wiek dziecka, zaświadczenie od organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne stwierdzający, że egzekucja alimentów jest bezskuteczna, odpis orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, a jeśli dziecko ukończyło 18 lat – także zaświadczenie, że się uczy.
Obowiązek alimentacyjny nie jest ograniczony żadnym terminem, a w szczególności terminem uzyskania pełnoletniości uprawnionego. Nie jest także związany ze stopniem wykształcenia w tym sensie, że nie ustaje z chwilą osiągnięcia przez alimentowanego wykształcenia podstawowego lub średniego. Wyjątkiem może być jednakże art. 133 § 3 kro wskazujący na możliwość uchylenia się od obowiązku alimentacyjnego przez rodziców względem pełnoletniego już dziecka, gdy świadczenia połączone są z nadmiernym uszczerbkiem dla rodziców lub dziecko nie stara się uzyskać możności samodzielnego utrzymania się.
Dla przykładu: wyrokiem sądu orzekającego rozwód sąd obciążył kosztami utrzymania małoletnich dzieci oboje rodziców, ustalając przy tym udział ojca niemieszkającego z dziećmi w tych kosztach na kwotę 300 zł, zarówno na 16-letnią córkę jak i na 12-letniego syna. Od momentu rozwodu minęło niespełna 10 lat. W tym okresie dzieci rozpoczęły studia, podjęły pracę i wyprowadziły się z mieszkania matki. Pracujący ojciec natomiast zachorował, a koszty leczenia zaczęły przewyższać miesięczne dochody jakie otrzymywał.
W tej sytuacji warto złożyć pozew o wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego. Zastosowanie będzie mieć tutaj m.in. art. 138 w którym ustawodawca wprowadził przepis, który uzasadnia żądanie zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego w razie zmiany stosunków. Przykład ten nie gwarantuje uznania powództwa, bowiem to sąd zdecyduje, czy pełnoletnie dzieci powoda są w stanie samodzielnie się utrzymać, bądź mają majątek, który na to pozwoli. Istotne są także możliwości zarobkowe zobowiązanego. Nadto przy orzekaniu o obowiązku alimentacyjnym rodziców wobec dzieci, które osiągnęły pełnoletniość, należy brać pod uwagę, czy wykazują one chęć dalszej nauki oraz czy ich osobiste zdolności i cechy charakteru pozwalają na kontynuowanie przez nie nauki (wyrok SN 1997.11.14 III CKN 257/97 OSNC 1998/4/70). Warto jednak podkreślić, że jeśli wniesiemy taki pozew istnieje szansa na to, że obowiązek alimentacyjny wygaśnie , a jeśli to się nie uda, to wysokość zasądzonej kwoty alimentów może zostać stosownie obniżona.